Crisis slaat toe in Nederland

13 maart 2008 | Het Financieele Dagblad

Door: Battes, P.;Horde, C. de

Nederlandse prijsvechter GMAC stopt met hypotheken wegens wegvallen financiering

Prisco Battes en Cor de Horde

Amsterdam

De internationale kredietcrisis raakt voor het eerst ook de Nederlandse hypotheekmarkt. Het Amerikaanse GMAC Rescap is met onmiddellijke ingang gestopt met het verstrekken van hypotheken in Nederland. In totaal hebben 50.000 Nederlanders een hypotheek bij GMAC lopen.

GMAC bestormde afgelopen jaren met stunttarieven de Nederlandse markt. Het marktaandeel bedroeg op het hoogtepunt vorig jaar 4% van de nieuwe hypotheken.

Vanaf 11 maart worden geen nieuwe offertes meer gemaakt, zo heeft GMAC aan alle intermediairs laten weten.

GMAC, dat ook onder de merknaam Atlas werkt, is een van de grootste buitenlandse hypotheekaanbieders in Nederland. Door de komst van buitenlandse aanbieders werden Nederlandse grootbanken de afgelopen jaren gedwongen hun tarieven scherp te verlagen.

Buitenlandse hypotheekverstrekkers hadden vlak voor de kredietcrisis meer dan 10% van de markt in handen. Door de felle concurrentie moest marktleider Rabobank zijn marges meer dan halveren om terrein te heroveren.

Niet duidelijk is wat de gevolgen zijn voor de hypotheektarieven nu concurrenten wegvallen. Naast GMAC heeft eerder al het Belgische Argenta marktaandeel opgegeven door minder agressieve rentes te rekenen.

Volgens een woordvoerster verandert voor de bestaande klanten van GMAC in Nederland niets. 'De dienstverlening blijft intact.' Ze wil niet zeggen hoe groot de portefeuille in geld is, maar naar schatting gaat het om ruim euro 10 mrd.

GMAC is slachtoffer van de kredietcrisis omdat het bedrijf alle hypotheken doorverkocht aan beleggers. Door de crisis is de markt voor dit zogeheten securitiseren opgedroogd. GMAC moet de leningen nu zelf financieren.

Omdat het geen bank is, kan GMAC niet terugvallen op spaargeld. Obligaties zijn evenmin een optie, omdat het bedrijf voor 49% in handen is van General Motors, de autofabrikant die in grote problemen verkeert.

Andere banken kunnen pakketten met Nederlandse hypotheken gebruiken als onderpand bij de Europese Centrale Bank om aan financiering te komen. GMAC, officieel geen bank, mist deze bron.

Er gaan al langer signalen dat de hypothekenpoot van GMAC in de problemen zit. In het vierde kwartaal maakte het hypotheekbedrijf buiten de VS een verlies van $ 184 mln. Er gaan geruchten dat GMAC de hypotheekdochters wil verkopen, maar dat wilde een woordvoerder van het moederbedrijf in de VS gisteren niet bevestigen.

GMAC is ook relatief groot in Duitsland en het VK. Eerder dit jaar schroefde GMAC al de verkopen van hypotheken in Duitsland terug. GMAC blijft wel actief op de Britse markt.

Hoe hoog de nood bij GMAC is, bleek afgelopen najaar. Het bedrijf plaatste als enige in oktober, midden in de kredietcrisis, een portefeuille van euro 700 mln aan Nederlandse hypotheken door naar beleggers. Zelfs voor de beste tranches moest GMAC toen een risico-opslag van 0,5%-punt betalen, 0,4%-punt meer dan voor de kredietcrisis. Sinds oktober is de markt verder verslechterd.

De kwaliteit van de Nederlandse hypotheken is op zich goed. Wanbetalingen komen nog altijd nauwelijks voor. Maar de internationale markt is afkerig van alles wat ruikt naar hypotheken.

Ook grote Nederlandse banken waren tot voor kort sterk afhankelijk van het securitiseren van hun hypotheken om aan geld te komen. Zij zoeken naar alternatieven. Fortis, ING en SNS hebben aangekondigd te studeren op pandbrieven, speciale obligaties met hypotheken als onderpand, als alternatieve financieringsbron. Onduidelijk is of dat een succes wordt, want volgens marktkenners gaat ook de markt van de pandbrieven ('covered bonds') steeds meer dicht.