Blog 12 oktober 2026
Een artikel door:
Maarten Korthuis
advocaat, mediator

Wetsvoorstel Zelfstandigenwet

Op eenvoudige wijze zorgen voor meer rust en duidelijkheid over wanneer iemand zelfstandige is of werknemer. Dat is het doel van wetsvoorstel Zelfstandigenwet, dat onlangs in internetconsultatie is gegaan.

Hoofdlijn Wetsvoorstel

Twee toets criteria bevat de het wetsvoorstel om vast te stellen of iemand zelfstandige is dus geen werknemer. Het gaat om:

  • de zelfstandigentoets en
  • de werkrelatietoets

Als de samenwerkingsrelatie voldoet aan beide criteria is geen sprake van een juridische arbeidsovereenkomst, evenmin in fiscale of sociaalverkeringsrechtelijke zin.

Zelfstandigentoets

Bij de zelfstandigentoets wordt beoordeeld of de persoon voldoende zelfstandig optreedt in het economisch verkeer. Om de zelfstandigentoets te doorstaan moet aan drie voorwaarden worden voldaan, te weten:

  1. In de periode tot het vorige kalenderjaar dient voor tenminste drie opdrachtgevers te zijn gewerkt. Het moet gaan om volwaardige opdrachten en opdrachtgevers. Als via een intermediair voor drie opdrachtgevers gewerkt wordt, is niet voldaan aan de voorwaarde. Als een intermediair heeft bemiddeld bij het tot stand komen van drie opdrachten tussen werker en opdrachtgever is wel voldaan aan de voorwaarde.
  2. Een minimum, vrij inzetbaar bedrag dient besteedt te worden aan voorzieningen die behoren bij het zijn van zelfstandig ondernemer. Het minimum bedrag wordt te zijner tijd bekend gemaakt. Bij de voorzieningen kan gedacht worden aan

- een verzekering voor (langdurige) arbeidsongeschiktheid (>104 weken ziekte);

- een voorziening voor inkomensverlies door ziekte in de eerste 104 weken;

- een pensioenvoorziening;

- een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering;

- een bedrijfsschadeverzekering;

- een beroepsaansprakelijkheidsverzekering;

- een rechtsbijstandverzekering voor bedrijven.

  1. De werker dient te beschikken over de basisvoorwaarden om als zelfstandige te kunnen werken. Voorbeelden daarvan zijn:
  • de werkende staat als zelfstandig ondernemer actief ingeschreven in een handelsregister in binnen- of buiten;
  • de werkende heeft een actief btw-identificatienummer;
  • de werkende heeft een zakelijke rekening dan wel afzonderlijke privérekening die hoofdzakelijk wordt gebruikt voor zakelijk transacties;
  • de werkende factureert zelf opdrachtgever(s) voor uitgevoerd werk, tenzij sprake is van een vrijgestelde prestatie;
  • de werkende hanteert voor zijn opdrachtgevers en derden een krediet (bijvoorbeeld een betalingstermijn van 30 dagen);
  • de werkende verricht uit hoofde van het bedrijf betalingen aan derden, en kan worden aangesproken in geval van te late betaling.

Werkrelatietoets

Aan alle van de navolgende weegpunten behoort te zijn voldaan.

  1. De bedoeling van partijen is dat de werkzaamheden niet in dienst van een werkgever worden verricht. Dat moet blijken uit manier van uitvoering van de overeenkomst.
  2. Vrijheid van de werker om de te bepalen hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd. Kortom er mag wel zeggenschap over het te bereiken resultaa van het werk zijn. De opdrachtgever mag geen (werk-) instructies geven.
  3. Vrijheid van de werker op de tijdstippen waarop gewerkt wordt te bepalen.
  4. De werker werkt voor eigen rekening en risico. Het gaat erom dat de werker zelf de lasten draagtvdie passen bij eigen ondernemerschap. De wreker is verantwoordelijk voor het resultaat van wat hij/ zij doet.

Overgangsrecht

De ambitie van de regering is dat de Zelfstandigenwet vanaf 1 januari 2028 geldt, zonder overgangsrecht. Dat houdt in dat wet zowel van toepassing wordt op arbeidsovereenkomsten en overeenkomsten van opdracht gesloten voor als vanaf die datum.

Tot slot

We gaan het meemaken of de Zelfstandigenwet de duidelijkheid biedt waarop werkend Nederland al jaren met smart zit te wachten.

Heb je advies nodig bij arbeidsrechtelijke uitdagingen of stel je prijs op een arbeidsrechtelijke inhouse training, neem dan gerust contact op met arbeidsrechtspecialist Maarten Korthuis.

Mike Timmer (zwart wit)
Neem contact op met onze experts